
Şırnak, GAP illerinin en doğusunda; Dicle'nin Türkiye'den çıkmadan önceki son durağı. Dağlarla çevrili coğrafyası ve Cizre'nin derin tarihi, burayı bölgenin en az bilinen ama en özgün duraklarından biri yapıyor.
Görülmeden dönülmeyecek yerler
Cizre Ulu Camii. Bölgenin en eski camilerinden. Kapısındaki tunç tokmaklar, Artuklu maden sanatının bilinen en güzel örnekleri arasında sayılıyor.
Nuh Peygamber Türbesi (Cizre). Cizre'nin en çok ziyaret edilen yeri. Şehir merkezinde, çarşının içinde.
Kırmızı Medrese (Medresa Sor). Cizre'nin sembol yapılarından; Mem u Zin anlatısının kahramanlarına atfedilen mezarlar burada.
Cudi Dağı. Bölgenin en bilinen dağı; birçok gelenekte Nuh'un gemisinin oturduğu yer olarak anılıyor.
Kasrik Boğazı. Şırnak–Cizre yolunda, dik kayalıklar arasından geçen etkileyici bir boğaz.
Beytüşşebap ve yaylalar. Yüksek rakımlı yayla köyleri; yaz aylarında serin ve yeşil.
Bunu biliyor muydunuz?
- Cizre'nin tarihî kapı tokmakları, dövme ve kakma tekniğiyle yapılmış; benzerleri müzelerde sergileniyor.
- Mem u Zin, Ehmedê Xanî tarafından yazıya geçirilmiş bir aşk anlatısı; bölge edebiyatının en bilinen eserlerinden.
- Şırnak'ın yüksek kesimlerinde arıcılık yaygın; bal, ilin en bilinen ürünü.
Sofrada ne var
- Kırt (yöresel tandır eti) ve şırdan dolması.
- Dövme çorbası.
- Şırnak balı — kahvaltının başrolü.
- Ceviz ve dağ meyveleri.
Ne alınır
Şırnak balı, Cizre işi bakır ve tunç hediyelikler, el dokuması kilim, ceviz.
Cizre: yol ağzındaki şehir
Cizre, Dicle'nin kıyısında, tarih boyunca kuzey–güney ve doğu–batı yollarının kesiştiği noktada kurulmuş. Bu konum şehri hem zengin hem sık el değiştiren bir yer yapmış. Ortaçağda burada üretilen maden işleri ve mekanik aletler, dönemin en gelişmiş örnekleri arasında sayılıyor.
Ulu Cami'nin kapısındaki tunç tokmaklar bu birikimin en görünür kanıtı: iki ejder figürünün birbirine dolandığı tasarım, hem süs hem işlev taşıyor. Benzer parçalar bugün büyük müzelerde sergileniyor.
Mem û Zîn
Bölgenin en bilinen aşk anlatısı Cizre'de geçiyor. Ehmedê Xanî'nin on yedinci yüzyılda yazıya geçirdiği hikâyede, birbirine kavuşamayan iki gencin ardından bir de araya giren kötü karakter var. Kırmızı Medrese'deki mezarlar bu anlatıyla ilişkilendiriliyor.
Hikâyenin ayrıntılarını bilerek gitmek, oradaki taşları başka türlü görmenizi sağlıyor.
Yaylalar ve bal
Şırnak'ın yüksek kesimleri, ovadan tamamen farklı bir iklim sunuyor. Beytüşşebap ve çevresindeki yayla köyleri yaz aylarında serin ve yeşil. Buralarda arıcılık yaygın; Şırnak balı, yüksek rakımlı çiçek örtüsü sayesinde bölgenin en bilinen ürünü hâline gelmiş.
Bal alacaksanız köy pazarlarını tercih edin; şehir merkezindeki dükkânlarda da satılıyor ama üreticiden almak hem uygun hem güvenli.
Ne zaman gidilir
Mayıs–haziran ile eylül. Yaz ortası ovada çok sıcak; yaylalar ise tam o dönemde en güzel hâlinde. Kışın yüksek kesimlerde ulaşım kar nedeniyle güçleşiyor, program yapılacaksa yol durumu önceden sorulmalı.
Rinas Turizm ile Şırnak
Şırnak ve Cizre, doğu güzergâhlı özel programlarımıza talep üzerine ekleniyor. Kafile için tarih ve güzergâh birlikte planlanıyor.
Bilgi için: 0542 281 63 55